Categorie: Schrijftips

Pas op voor voorzetseldiarree

Overmatig gebruik van voorzetsels veroorzaakt buikkramp bij je lezers. Dit verschijnsel noemen we voorzetseldiarree. Een voorbeeld met vijf voorzetsels: Bij mijn zus ontbreekt het duidelijk aan liefde voor…

Vervang vage tekst door concrete details

Vermijd vaag en abstract taalgebruik. Geef de lezer relevante, concrete en bij voorkeur onvoorspelbare details, zodat deze zich er een beeld van kan vormen. Een belangrijk uitgangspunt is…

Stop met het lezen van schrijftips

Het is goed om inspiratie op te doen op internet. Het is slim om te leren van anderen hoe je het beste kunt schrijven, maar overdrijf niet. Een…

Wees alert op verkleinwoorden

Wij zijn het volk van de verkleinwoorden. In spreektaal geeft het verkleinen van woorden vaak een extra betekenis mee. Het drukt gezelligheid uit (dagje uit, weekendje weg, terrasje…

Ben spaarzaam met voltooid verleden tijd

Als je in je verhaal terugblikt op een eerder gebeurd moment is het gebruikelijk om de voltooid verleden tijd te gebruiken. Bijvoorbeeld: Ze had die avond de deur…

Neem afstand van je tekst

Het is goed om afstand te nemen van je tekst, zowel fysiek als mentaal, al is het maar een paar dagen. Als je de tijd hebt liever langer….

Schrijf schaamteloos

Maak je niet druk over wat je moeder zal denken van je taalgebruik of je erotische of moordlustige passages. Het vergt moed om die gêne aan de kant…

Feedback is een cadeautje

Het laten beoordelen van je tekst is spannend. Je laat je tekst vaak pas lezen, wanneer je zelf tevreden bent. Kies je proeflezers zorgvuldig. Geef ze gerichte vragen…

Vergeet je publiek

Schrijf alleen voor jezelf en vergeet je publiek. Als je alleen maar met je publiek bezig bent, saboteer je jezelf. Schrijf het boek dat je zelf zou willen…

Pas op voor filterwoorden

Filterwoorden scheppen onnodig afstand tussen de lezer en de gevoelens van de personages. Ze leggen als het ware een filter over de ervaring van het personage, waardoor de…

Ken je personages

Om je personages beter te leren kennen, kun je een cv opstellen van ze met hun naam, leeftijd, geslacht, beroep, studie, hobby’s, uiterlijke kenmerken, eigenaardigheden, drijfveren en rol…

Word lid van een schrijfgroep

Kom uit je hol en ga bij een schrijfgroep! Dit is absoluut de snelste en meest effectieve manier om te groeien als schrijver. Leden van een schrijfgroep kunnen…

Kijk van de meesters af

Goed leren schrijven begint met veel lezen. Kijk van de meesters af! Maak foto’s van passages of zinnen die je raken, bestudeer de techniek van het schrijven van…

De 3 ingrediënten voor een goed verhaal

Een goed verhaal geeft antwoord op deze drie vragen: Wie wil wat? Wat gebeurt er als hij of zij dit niet krijgt? Waarom moet dit nu? De held…

Lees je tekst hardop voor

Dit is de zogenaamde Flaubert-tip. Gustave Flaubert stelde hoge eisen aan de klank, het ritme en de beeldende kracht van zijn zinnen. Door zijn eigen teksten hardop te…

Vermijd de lijdende vorm

De lijdende vorm wordt ook wel de passieve vorm genoemd en bestaat uit een combinatie van een hulpwerkwoord (‘worden’ of ‘zijn’) met een voltooid deelwoord. Passieve zinnen zijn…

Laat je tekst swingen

Breng ritme in je tekst en schrijf muzikaal. In een goede tekst wisselen korte en lange zinnen elkaar af, zodat de tekst een natuurlijk ritme krijgt. Veel korte…

Kill your darlings

Soms ben je zo apetrots op je eigen zinnen, dat je niet meer ziet dat hiermee de inhoud verzwakt, omdat ze niet functioneel zijn. Een scherpe redacteur of…

Verwoord de essentie in één zin

Waar gaat jouw boek of verhaal in de kern over? Probeer de essentie in één zin te verwoorden. Die essentie vertaal je in een premisse, deze helpt je…

Betuttel je lezer niet!

Veel beginnende (maar ook gevestigde) schrijvers hebben de neiging de lezer te betuttelen door veel vertellersuitleg te geven uit angst dat de boodschap anders niet overkomt. Vaak licht…

Formuleer zinnen positief i.p.v. negatief

Ons brein negeert vaak het woordje ‘niet’ en heeft moeite met de verwerking van ontkenningen, oftewel negatief geformuleerde zinnen. Positief formuleren vergroot het effect van je tekst. Vermijd…

Vermijd mooischrijverij

Literair schrijven betekent niet dat je zoveel mogelijk mooie woorden in je tekst moet proppen. Veel beginnende schrijvers zijn scheutig met bijvoeglijke naamwoorden. Meestal komt dit de tekst…

Waargebeurd is geen excuus

Dit was de mantra van Gerard Reve. Hij stelde dat de werkelijkheid onbruikbaar is als materiaal voor literatuur: veel te onwaarschijnlijk, te ruw, te ongestructureerd. Toch zeggen mensen…

Zorg voor een conflict

Elk verhaal heeft een conflict nodig. En dat geldt niet alleen voor spannende pageturners. Een conflict stuwt het verhaal voort. Het dwingt het hoofdpersonage om in actie te…

Clichés laten je lezer gapend afhaken

Clichés zijn (te) vaak gebruikte uitdrukkingen of woordcombinaties, die daardoor afgezaagd of betekenisloos worden. Het waren ooit vindingrijke metaforen, maar ze hebben door veelvuldig gebruik hun kracht verloren….

Verwijder de eerste en laatste alinea

Schrijf eerst een scène zoals die in je opkomt. Verwijder dan de eerste en de laatste alinea. De intro en de afronding van een scène zijn vaak overbodig….

Benoem geen emoties, bewijs ze!

Vermijd woorden die een ervaring of emotie beschrijven, zoals: beeldschoon, uniek, adembenemend, boos, vrolijk of verdrietig. Beweer het niet, maar bewijs het. Laat de feiten voor zichzelf spreken….

Wissel niet van perspectief

Kies voorafgaand aan het schrijven één vertelperspectief en houd je daaraan. Je kunt dit zien als het personage op wie een camera focust, ofwel vanuit wiens gezichtspunt het…

Schrap deze 26 overbodige woorden

De onderstaande woorden sluipen vaak ongemerkt in je teksten. Meestal zijn ze overbodig en houd je een krachtigere tekst over als je ze schrapt of vervangt door een…

Imiteer andere schrijvers

Dit is geen oproep tot het plegen van plagiaat. Het kan stimulerend werken om je favoriete schrijver ongegeneerd te imiteren. Probeer eens een stuk te (her)schrijven in hetzelfde…

Beschrijf emoties die je zelf kent

Geloofwaardige personages zijn essentieel voor een goed verhaal. Persoonlijk schrijven, vanuit emoties die jezelf goed kent en begrijpt, helpt daarbij. Je tekst krijgt zo op een natuurlijke manier…

Geloof je moeder nooit

Je dierbaren liegen. Dat geldt niet alleen voor je moeder, wantrouw ook je vader, broer, zus en vrienden. Ook al vinden je ouders alles wat je schrijft ongetwijfeld…

Prikkel alle zintuigen

Veel teksten beschrijven enkel beelden; we kijken mee door de ogen van het hoofdpersonage en zien wat hij of zij ziet. Je tekst krijgt meer kracht als je…

Beperk regieaanwijzingen

Dialogen geven je scènes vaart. Te veel regieaanwijzingen (wie in een dialoog iets zegt) halen de dynamiek van een dialoog onderuit. Zorg dat je personages voldoende eigenheid hebben,…

Begin een zin nooit met het woordje ‘er’

Vermijd het woordje ‘er’ indien mogelijk. Het is vaak overbodig en maakt je tekst onnodig traag. Gebruik ‘er’ sowieso liever niet aan het begin van een zin. ‘Er’…

Vermijd mooischrijverij

Literair schrijven betekent niet dat je zoveel mogelijk mooie woorden in je tekst moet proppen. Veel beginnende schrijvers zijn scheutig met bijvoeglijke naamwoorden. Meestal komt dit de tekst…